یادداشت‌ برای همایش ادکا/دکتر امیررضا اصنافی

ستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعالستاره غیر فعال
 

سلسله یادداشت‌های همایش یازدهم ادکا

یک کتابدار برای همگان

دکتر امیررضا اصنافی

استادیار گروه علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه شهید بهشتی

اگر به صورت رسمی و اداری به وظایف یک کتابخانه و کتابدار نگاهی داشته باشیم، در می یابیم که او نیز مانند همه کارکنان یک ساعت کاری مشخص دارد، با ارباب رجوع سروکار دارد و سختی های کار اداری خاص خودش را نیز سپری می‌کند. لیکن اگر بخواهیم از بعد عمیق تر و با بینشی فلسفی به کار یک کتابدار بنگریم آنگاه متوجه خواهیم شد مسئولیت‌ها، رسالت‌ها، ماموریت‌ها و کارکرد کتابداران با دیگر کارمندان متفاوت است. آن‌ها فقط به دنبال رتق و فتق عادی امور اداری نیستند بلکه به دنبال تمدن سازی، توسعه آگاهی و بهسازی فرهنگ در جامعه هستند. کتابخانه ای پویا و زنده است که بتواند به هر شیوه ای معقول، با جامعه ارتباط برقرار کند و جامعه را به سوی خود بکشاند. کتابخانه و کتابدار در واقع یکی از حلقه های افزایش آگاهی و اطلاعات در جامعه هستند که بدون وجود آن‌ها جامعه دارای خلائی سنگین خواهد بود. تفکر، صبر و تعقل از جامعه رخت بر خواهد بست و رفتارهای ضد اجتماعی رواج خواهد یافت. البته اگر کتابخانه هم وجود داشته باشد ولی نتواند وظایف  اجتماعی خود را اجرا کند وضع به همین منوال خواهد بود. اما به هرحال باید نگاهی مجدد به کتابخانه‌­ها داشت. یعنی مجموعه ای از عوامل شامل مدیران بالادستی، کتابداران، متخصصان علم اطلاعات و دانش شناسی، رسانه ها و نهایتا آحاد جامعه باید زنجیروار بتوانند مسائل آگاهی بخش مرتبط با جامعه را از طریق محمل‌های تمدن ساز یعنی کتاب‌های کتابخانه مطرح نمایند. لیکن تا کتابخانه ها خود را به عنوان یک نهاد اجتماعی که وظیفه آن ارتقاء و ترویج فرهنگ و آگاهی از جنبه های مختلف است مطرح نسازند و به جامعه این باور را منتقل نکنند که کتابخانه صرفاً  انباره­ای از کتاب‌ها نیست، وظیفه کتابدار فقط امانت دادن کتاب نیست و کتابخانه هم یک سازمان اداری معمولی نیست امکان ندارد جامعه نیز بپذیرد که کتابخانه و کتابداران نقش‌های اجتماعی متنوعی دارند. بنابراین کتابخانه ها می توانند با حضور بیشتر در جامعه، هم خود را بیشتر بشناسانند و هم اینکه با فعالیت های گوناگون اجتماعی، به ترویج دانستن و آگاهی به خصوص در عرصه های اجتماعی نظیر حقوق شهروندی، حفظ محیط زیست و مسائل مربوط به حفظ بنیان خانواده کمک کنند. بنابراین، کتابدار صرفاً یک کارمند ساده نیست یک کتابدار همگانی است که در راستای ارتقای فرهنگ جامعه حرکت می کند.

 

با ما همراه باشید

یازدهمین همایش ملی ادکا

رسالت های اجتماعی علم اطلاعات و دانش شناسی در ارتقا رفتارهای شهروندی

جستجو